terstiyatro - Arda Karapınar

12 Mart 1928 doğumlu Edward Franklin Albee III,  “Who is afraid Wirginia Woolf”, “The Zoo story” ve “The Sandbox” gibi önemli oyunların yazarıdır. Çalışmaları iyi kurgulanmış ve genellikle modern durumların, bu durumlara sempati göstermeyen incelemeleridir. İlk dönem eserleri ustalıkla yazılmış ve bu eserlerde Jean Genet, Samuel Beckett ve Eugene Ionesco gibi Avrupalı oyun yazarlarının eserlerinde zirveye ulaşan absürdizm Amerikanlaştırılmıştır. Pulitzer ödüllü Paula Vogel gibi, daha genç Amerikalı oyun yazarları, 1960’ların başlarında, Albee’nin tiyatrallık ve keskinliğin cüretkâr bir karışımı olan diyaloglarının, savaş sonrası Amerikan Tiyatrosunun yeniden yapılanmasında önemli bir rol oynadığına inandılar. Albee’nin anlatımını giderek geliştirmeye devam etmeye adanmışlığı daha sonra, (“The Goat, or Who is Sylvia? (2000)” gibi yapımlarda görülebileceği üzere) kendisini sürekli olarak döneminin diğer Amerikan oyun yazarlarından ayırmıştır.

Edward F. Albee, Washington’da doğar ve iki hafta sonra evlat edinilerek New York’un Westchester ilçesine götürülür. Albee’nin üvey babası, pek çok Tiyatronun da sahibi olan büyük vodvil patronu E.F.Albee ‘dir. Albee tiyatro ile henüz bir çocukken tanışır. İlk gençliğinin sonlarına doğru evden ayrılır. Daha sonraları bir röportajda bu durumla ilgili olarak “Onlar ana baba olarak pekiyi değildiler, ben de oğul olarak pekiyi değildim” diyecektir. Ardından Choate Rosemary Hall’dan mezun olur ve derslerden kaçtığı ve zorunlu kiliseye gitmeyi reddettiği için uzaklaştırılmadan önce, bir buçuk yıl kadar da Trinity College’da bulunur. Belki de ironik olarak, pek de çalışkan olmayan bu öğrenci, daha sonraları zamanının büyük kısmını Amerikan Üniversite tiyatrosu’nu geliştirmek için ayıracak, sıklıkla kampüslerde konuşmalar yapacak ve 1989 ile 2003 arasında Houston Üniversitesi’nin önde gelen profesörü olacaktır.

Oyun yazarları derneği (Dramatist Guild Council) üyesi olan Albee “Hassas Denge” (A delicate Balance- 1966), “Deniz Manzarası” (Seascape -1974), “Üç uzun Kadın” (Three Tall Women- 1990–1991) isimli oyunlarıyla piyes dalında toplam 3 Pulitzer ödülü almıştır.

Ayrıca ömür boyu başarı Özel Tony Ödülü (2005) ,piyes dalında Amerikan Sanat Akademi ve Enstitüsünden altın madalya (1980), Kennedy Merkezi Onur Ödülü ve Ulusal sanat madalyasına (1996) sahiptir.

Edward F.Albee
Piyesler

The Zoo Story (1958)
The Death of Bessie Smith (1959)
The Sandbox (1959)
Fam and Yam (1959)
The American Dream (1960)
Who's Afraid of Virginia Woolf? (1961–62, Tony Ödülü)
The Ballad of the Sad Cafe (1963) ( Carson McCullers 'ın aynı adlı romanından uyarlama)
Tiny Alice (1964)
Malcolm (1965) ( James Purdy'ın aynı adlı romanından uyarlama)
A Delicate Balance (1966)
Everything in the Garden (1967) (İngiliz oyun yazarı Giles Cooper'ın oyunundan uyarlama)
Box (play) , Quotations From Chairman Mao Tse-Tung (1968)
Sandbox (1968)
All Over (1971)
Seascape (1974)
Listening (play) (1975)
Counting the Ways (1976)
The Lady From Dubuque (1977-79)
Lolita ( Vladimir Nabokov'un aynı adlı romanından uyarlama)
The Man Who Had Three Arms (1981)
Finding the Sun (1982)
Marriage Play (1986-87)
Three Tall Women (1990-91)
The Lorca Play (1992)
Fragments (1993)
The Play About the Baby (1996)
The Goat, or Who is Sylvia? (2000, Tony Ödülü)
Occupant (play) (2001)
Peter & Jerry (Act One: Homelife. Act Two: The Zoo Story) (2004)
  Piyes dışı yazılar

Stretching My Mind: Essays 1960-2005 (Avalon Publishing, 2005)